Genome on Demand

Symposium

De CRISPR-Cas technologie maakt het mogelijk om met ongekende nauwkeurigheid veranderingen in het genoom van dieren, planten of micro-organismen aan te brengen. Het brengt daarmee ook de mogelijkheid om het genoom van de mens en zijn nakomelingen aan te passen dichterbij. Kiembaanmodificatie (of Human genome editing) kan een oplossing zijn om bijvoorbeeld erfelijke ziektes uit de wereld te helpen. Maar het kan ook de eerste stap zijn in de richting van ‘designer-baby’s’ en eugenetica. In het licht van de ontwikkelingen en ethische vragen rond het mogelijke gebruik van de CRISPR-Cas technologie voor kiembaanmodificatie, organiseerde de COGEM samen met de Gezondheidsraad in het najaar van 2015 een internationaal symposium over Human genome editing.

Het doel van het symposium was vooral verkennend. Het programma was opgezet om de deelnemers te informeren over de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van CRISPR-Cas en om te discussiëren over de mogelijke ethische en maatschappelijke implicaties van kiembaanmodificatie.

Op de eerste dag werd de ontwikkeling van de CRISPR-Cas technologie mede geïllustreerd door het werk van Xingxu Huang van Shanghai Tech University. Zijn onderzoeksgroep publiceerde als eerste over gerichte mutaties die zij met behulp van CRISPR-Cas hadden aangebracht in embryo’s van apen. Daarnaast verschaften Marcy Darnovsky (Centrum voor Genetica en Maatschappij), Robin Lovell-Badge (Francis Crick Institute) en Annelien Bredenoord (Universitair Medisch Centrum Utrecht) inzichten in de sociale en morele implicaties van de CRISPR-Cas technologie.

Op de tweede dag was er onder andere aandacht voor de bestaande internationale regelgeving met betrekking tot embryo-onderzoek en kiembaanmodificatie. Ben Hurlbut (Arizona State University) reflecteerde op de oproep van sommige wetenschappers om een nieuwe Asilomar conferentie te organiseren over kiembaanmodificatie. The Asilomar Conference on Recombinant DNA uit 1975 werd door wetenschappers georganiseerd om de potentiële gevaren en de noodzaak voor regulering van biotechnologie te bespreken. Volgens Ben Hurlbut symboliseert de conferentie aan de ene kant de verantwoordelijkheid van wetenschappers om zichzelf te reguleren, maar aan de andere kant hekelde hij de afwezigheid van een bredere maatschappelijke discussie.

Het symposium werd afgesloten met een overzicht van verschillende internationale verklaringen op het gebied van Human genome editing. The Hinxton Group stelt bijvoorbeeld dat onderzoek naar CRISPR-Cas bij humane embryo’s onder voorwaarden toegestaan moet worden terwijl het International Bioethics Committee of UNESCO oproept tot een moratorium op kiembaan baanmodificatie en pleit voor een brede maatschappelijke discussie. Ook werd er alvast vooruitgelopen op het Human Genome Intitiative van de Amerikaanse National Academy of Sciences (NAS) dat een maand later werd gehouden.

De informatie uit dit symposium is onder meer gebruikt als input voor de Trendanalyse biotechnologie 2016, een rapport dat de Nederlandse regering en het parlement informeert over biotechnologische trends, problemen en uitdagingen.

Foto's